Yn it Skaad fan ‘e Toer

Het dorp is in rep en roer: het hardnekkige gerucht doet de ronde dat in de kerk, onder de houten vloer, het graf te vinden is van Antje van Uylenburgh, zuster van Saskia, die met Rembrandt getrouwd was, dus misschien ligt er zelfs wel een echte Rembrandt verborgen! Opeens is er het vooruitzicht van roem en rijkdom voor dit slaperige forenzendorpje in de schaduw van Leeuwarden. Vooral de jongeren laten zich horen: eindelijk gebeurt er wat! Open die vloer!

Dominee Chris probeert tijdens een dorpsbijeenkomst de gemoederen te sussen. Maar rationele argumenten (de kerk is pas na Antje’s dood gebouwd) hebben allang geen uitwerking meer op de verhitte fantasie van de dorpsbewoners. Natasja, een kunstenares uit de Randstad, gooit olie op het vuur en transformeert de schuchtere schoonmaakster Tetje tot een ware vamp die schittert op het podium en bij velen de hoofden op hol brengt. Harm Dirks, de conservatieve kerkvoogd, doet alles wat in zijn macht ligt om het tij te keren maar kan niet voorkomen dat zijn zoon Sjoerd door de gebeurtenissen wordt meegesleept.

De voorstelling begint in dorpshuis De Einekoer, tijdens een dorpsoverleg, en verplaatst zich halverwege naar de kerk, waar zich vreemde taferelen beginnen af te spelen. Antje van Uylenburgh laat zich zien, maar is zij het echt of is het de schoonmaakster? En die man op de kansel, is dat nog wel de bedeesde dominee Chris, of is het Johannes Maccovius, de beruchte 17e eeuwse theoloog en tevens man van Antje…?

De voorstelling ‘Yn It Skaad fan ‘e Toer’ gaat over het verlangen om uit de schaduw te treden – Tetje wil gezien worden (of toch niet?), het dorp wil zichzelf op de kaart zetten, Sjoerd wil Tetje, en Natasja, de kunstenares, wil het liefst het hele dorp zien branden en al haar duistere geheimen aan het licht brengen.

Aanleiding

Op een winteravond in december 2016 zaten we bij elkaar en uit een knipseldoos kwam een column van Bonne Stienstra uit de bijlage Sneon & Snein van de Leeuwarder Courant op tafel. In 2012 sprak hij met Boukje Broekstra uit Ryptsjerk, die een opmerkelijk verhaal had:

Boukjes vader, Kees van der Wal, koster in Ryptsjerk, zat op een middag in 1930 opgewonden aan de etenstafel. Hij had een grafsteen in de kerk moeten verleggen, omdat kerkgangers er soms over struikelden. De steen vermeldde dat daaronder Antje van Uylenburgh was begraven.
Antje was de zuster van Saskia en Saskia was de echtgenote van Rembrandt van Rijn. Hij had de steen verlegd, een kijkje in de kist kunnen nemen en hoe was het mogelijk, de zus van de vrouw van Rembrandt was gemummificeerd!
In de kerk van Ryptsjerk is geen spoor te vinden van de steen met daarop de naam van Antje van Uylenburg. Kan ook niet, want een groot deel van de kerk heeft een houten vloer, al sinds mensenheugenis, die echter niet helemaal teruggaat tot 1630. 
Niemand heeft ooit van de steen gehoord. Maar Baukje Broekstra stond bekend om haar ijzeren geheugen, die bedenkt zoiets niet.
Dus moet het wel waar zijn………

—Volledig artikel-